Lekcja próbna

Jaka jest dzisiaj pogoda?

Che tempo fa oggi?

Lezione 16, Tema: Che tempo fa oggi?
Lekcja 16, Temat: Jaka jest dzisiaj pogoda?

Ciao!

Bardzo miło mi powitać Cię w drugiej części mojego kursu języka włoskiego. Decyzja o uczestnictwie w części kursu dla średnio zaawansowanych jest strzałem w dziesiątkę, gdyż z pewnością cała wiedza, jaką nabędziesz tutaj, zaprocentuje Ci w przyszłości.

Na pewno doskonale opanowałeś materiał zawarty w całej pierwszej części kursu, dlatego zacznijmy kolejną lekcję!


Ktoś kiedyś wyliczył, że pogoda to jeden z najczęściej poruszanych tematów we Włoszech, dlatego dzisiaj nauczysz się jak właśnie o niej opowiedzieć. Do przewidywania pogody przyda Ci się też czas przyszły, w związku z tym nauczymy się dzisiaj zasad tworzenia czasu przyszłego Futuro Semplice.

Pytanie "Che tempo fa oggi?" - "Jaka jest dzisiaj pogoda?" (dosł. "Jaką dziś robi pogodę?") zawarte w temacie lekcji to właśnie najczęściej zadawane pytanie o pogodę. Co prawda słowo "tempo" oznacza przede wszystkim "czas", ale jego drugim znaczeniem jest właśnie "pogoda".
tempo (m.)
czas/pogoda

W zależności od aury za oknem, na pytanie to odpowiemy:
Fa bel tempo.
Jest ładna pogoda.
Fa brutto tempo.
Jest brzydka pogoda.
Fa freddo.
Jest zimno.
freddo
zimno/zimny
Fa caldo.
Jest ciepło/gorąco.
caldo
ciepły/gorący/ciepło/gorąco

Innym pytaniem o pogodę, jakie możemy zadać, jest:

"Com'è il tempo?" - "Jaka jest pogoda?"
Com'è il tempo?
Jaka jest pogoda?
Na takie pytanie możemy odpowiedzieć:
Il tempo è bello.
Pogoda jest ładna.
albo
Il tempo è brutto.
Pogoda jest brzydka.

Na oba zaś pytania możemy udzielić wielu innych odpowiedzi, określając dokładnie jakie zjawiska atmosferyczne mają miejsce:
È sereno.
Jest pogodnie.
sereno
pogodny/beztroski
È nuvoloso.
Jest pochmurno.
nuvoloso
pochmurny/zachmurzony
È variabile.
Jest zmienna pogoda.
variabile
zmienny/odmienny
C'è il sole.
Jest (świeci) słońce.
C'è la nebbia.
Jest mgła.
nebbia (f.)
mgła
C'è vento.
Jest (wieje) wiatr.
vento (m.)
wiatr
Nevica.
Pada śnieg.
nevicare
padać (o śniegu)
Piove.
Pada deszcz.
piovere
padać (o deszczu)
Tira vento.
Wieje wiatr.
tirare
ciągnąć/rzucać/wiać/strzelać

Zauważ, że czasowniki "piovere" i "nevicare" to czasowniki mówiące tylko o deszczu i śniegu, dlatego będą występowały tylko w 3. os. l. poj. No chyba że w jakiejś bajce któreś z nich będzie opowiadało o sobie. Wtedy może powiedzieć "io nevico" :-)

Zatem: "Che tempo fa oggi?"
Tu, gdzie ja jestem:

"Il tempo è bello. Fa caldo e c'è il sole" - "Jest ładna pogoda. Jest ciepło i świeci słońce".
Il tempo è bello. Fa caldo e c'è il sole.
Jest ładna pogoda. Jest ciepło i świeci słońce.

Na koniec słownictwa związanego z pogodą kilka rzeczowników:
pioggia (f.)
deszcz
temporale (m.)
burza
nuvola (f.)
chmura
oraz przymiotniki:
forte
silny/mocny
debole
słaby


Skoro sprawy pogodowe mamy już za sobą, możemy przystąpić do nauki czasu przyszłego. Będzie to czas Futuro Semplice, czyli czas przyszły prosty (w odróżnieniu od istniejącego jeszcze czasu przyszłego złożonego), służący przede wszystkim do opisywania zjawisk, które wydarzą się w niedalekiej lub dalszej przyszłości.

Futuro semplice
Czas przyszły prosty
futuro (m.)
przyszłość
semplice
prosty/łatwy/zwykły

Tak, jak w czasie teraźniejszym, i tu będziemy do tematu czasownika dodawali końcówki osobowe, tym razem właściwe dla Futuro Semplice. Przygotowałam dla Ciebie tabelkę, która ilustruje zasady tworzenia tego czasu.


Futuro Semplice I coniugazione -are II coniugazione -ere III coniugazione -ire
io parlerò prenderò finirò
tu parlerai prenderai finirai
lui/lei/Lei parlerà prenderà finirà
noi parleremo prenderemo finiremo
voi parlerete prenderete finirete
loro parleranno prenderanno finiranno

Żeby łatwiej Ci się było nauczyć Futuro Semplice, przedstawiam też tabelkę zawierającą same końcówki:

-ARE -ERE -IRE
-erò -erò -irò
-erai -erai -irai
-erà -erà -irà
-eremo -eremo -iremo
-erete -erete -irete
-eranno -eranno -iranno

Teraz już możesz łatwo zauważyć, że I i II koniugacja odmieniają się dokładnie tak samo, a III różni się od nich tylko pierwszą literką końcówki, która zmienia się z "e" na "i". Cóż, nie bez powodu ten czas nazywa się "semplice" :-)

Pamiętaj, że litery z akcentem trzeba wymawiać najmocniej. Abyś nie miał żadnych wątpliwości, posłuchaj wymowy odmienionych czasowników z tabelki:
parlerò, parlerai, parlerà, parleremo, parlerete, parleranno
będę rozmawiać, będziesz rozmawiać, będzie rozmawiać, będziemy rozmawiać, będziecie rozmawiać, będą rozmawiać
prenderò, prenderai, prenderà, prenderemo, prenderete, prenderanno
wezmę, weźmiesz, weźmie, weźmiemy, weźmiecie, wezmą
finirò, finirai, finirà, finiremo, finirete, finiranno
skończę, skończysz, skończy, skończymy, skończycie, skończą

Ale niestety, jak to często bywa, w czasie Futuro Semplice istnieją też czasowniki, które odmieniają się nieregularnie. Przedstawię Ci po kilka przykładów z każdej grupy czasowników nieregularnych. Resztę znajdziesz w ściądze do tej lekcji. Nieregularne są dwa główne czasowniki "avere" i "essere":

"essere"
io sarò noi saremo
tu sarai voi sarete
lui/lei/Lei sarà loro saranno

"avere"
io avrò noi avremo
tu avrai voi avrete
lui/lei/Lei avrà loro avranno

Kilka czasowników posiada końcówki zaczynające się na "a" w każdej koniugacji. Są to:

"dare"
io da noi daremo
tu darai voi darete
lui/lei/Lei da loro daranno

"fare"
io fa noi faremo
tu farai voi farete
lui/lei/Lei fa loro faranno

"stare"
io sta noi staremo
tu starai voi starete
lui/lei/Lei sta loro staranno

Inna grupa czasowników nieregularnych (są to czasowniki II koniugacji) traci w odmianie pierwszą literkę końcówki, czyli "e":

"andare"
io andrò noi andremo
tu andrai voi andrete
lui/lei/Lei andrà loro andranno

Ostatnia grupa czasowników nieregularnych zamienia jedną spółgłoskę z tematu na podwójne "r":

"venire"
io verrò noi verremo
tu verrai voi verrete
lui/lei/Lei verrà loro verranno

"volere"
io vorrò noi vorremo
tu vorrai voi vorrete
lui/lei/Lei vorrà loro vorranno

Istnieją też czasowniki, które co prawda odmieniają się regularnie, ale wykazują pewne oboczności w temacie. Są to czasowniki zakończone na "-care" i "-gare" oraz czasowniki zakończone na "-ciare" i "-giare". Te pierwsze w odmianie do tematu dodają "h", aby zachować twardy dźwięk głosek [k] i [g], np. czasownik "pagare", który zachowywał się podobnie w czasie teraźniejszym w 1. os. l. poj. i l.mn. W czasie przyszłym zawiera "h" we wszystkich osobach, bo pierwsza litera końcówki futuro to właśnie zmiękczające "e".

"pagare"
io pagherò noi pagheremo
tu pagherai voi pagherete
lui/lei/Lei pagherà loro pagheranno

Natomiast czasowniki zakończone na "-ciare" i "-giare" tracą we wszystkich osobach ostatnie "i" z tematu, ale ich wymowa się nie zmienia, bo "c" przed "e" z końcówki futuro wciąż czytane jest jak [cz]. Przykładem jest czasownik "cominciare":

io comincerò noi cominceremo
tu comincerai voi comincerete
lui/lei/Lei comincerà loro cominceranno

Na koniec musisz się dowiedzieć, że często zamiast czasu przyszłego używany jest zwykły czas teraźniejszy, szczególnie wtedy, kiedy planowana czynność jest pewna. Tak samo dzieje się zresztą w języku polskim. Spójrz na zdanie: "Domani vado al cinema" - "Jutro idę do kina". Zdanie jest w czasie teraźniejszym, a przecież mówimy o przeszłości.

Poćwiczymy teraz wspólnie tworzenie czasu przyszłego. Spróbuj samodzielnie podać następujące formy czasowników:

1. Fare: 2. os. l. poj.
2. Sapere 1. os. l. poj.
3. Ballare 1. os l.mn.
4. Chiudere 3. os. l.mn.
5. Arrivare 2. os. l.mn.
6. Partire 3. os. l. poj.

Jak zwykle porównaj swoje odpowiedzi z moimi:

Zobacz odpowiedzi

Czy wszystko się zgadza? Mam nadzieję, że tak. Przejdźmy zatem dalej.

Mówiąc o przyszłości, często używamy określeń czasu. Nauczę Cię teraz kilku z nich:

"Jutro" to po włosku "domani".
domani
jutro
"Pojutrze" to "dopodomani".
dopodomani
pojutrze
Jeśli chcesz powiedzieć, że zrobisz coś np. w przyszłym tygodniu, powiesz:

"la settimana prossima" - "przyszły tydzień/w przyszłym tygodniu".
la settimana prossima (f.)
przyszły tydzień/w przyszłym tygodniu
Słowa "prossimo" będziesz też używał z innymi określeniami czasu, jak "miesiąc" czy "rok" (z rodzajnikiem określonym):

"il mese prossimo - "przyszły miesiąc/w przyszłym miesiącu"
il mese prossimo (m.)
przyszły miesiąc
"l'anno prossimo" - "przyszły rok/w przyszłym roku"
l'anno prossimo (m.)
przyszły rok

Kiedy natomiast będziesz chciał powiedzieć, że coś wydarzy się "za" jakiś czas, użyjesz któregoś ze znanych Ci już przyimków "fra" lub "tra", które tym razem oznaczają właśnie "za (jakiś czas)". Zatem "fra due settimane" to "za dwa tygodnie" a "tra cinque ore" to "za pięć godzin".
fra due settimane
za dwa tygodnie
tra cinque ore
za pięć godzin

Ułóżmy sobie teraz kilka przykładowych zdań:

"Che tempo farà domani?" - "Jaka będzie jutro pogoda?"
Che tempo farà domani?
Jaka będzie jutro pogoda?
"Domani farà bel tempo" - "Jutro będzie ładna pogoda".
Domani farà bel tempo.
Jutro będzie ładna pogoda.
"Ci sarà un temporale" - "Będzie burza".
Ci sarà un temporale.
Będzie burza.
"Ci sarà vento e pioverà" - "Będzie wiatr i będzie padać".
Ci sarà vento e pioverà.
Będzie wiatr i będzie padać.
"Domani il tempo sara variabile" - "Jutro pogoda będzie zmienna".
Domani il tempo sarà variabile.
Jutro pogoda będzie zmienna.
"Ci saranno venti forti" - "Będą silne wiatry".
Ci saranno venti forti.
Będą silne wiatry.
"Dopodomani farà molto caldo" - "Pojutrze będzie bardzo gorąco".
Dopodomani farà molto caldo.
Pojutrze będzie bardzo gorąco.
"Prima ci sarà un temporale ma poi farà bel tempo" - "Najpierw będzie burza, ale potem będzie ładna pogoda".
Prima ci sarà un temporale ma poi farà bel tempo.
Najpierw będzie burza, ale potem będzie ładna pogoda.

Teraz Ty postaraj się samodzielnie ułożyć kilka zdań. Przetłumacz:
1. We wtorek będzie padało.
2. Jutro będzie brzydka pogoda.
3. Pojutrze będzie mgła i będzie zimno.
4. Najpierw będzie pochmurno, ale potem będzie świeciło słońce.
5. Za dwa tygodnie będzie padał śnieg.

Sprawdź, czy dobrze Ci poszło:

Zobacz odpowiedzi

Na koniec chciałabym zaproponować Ci ciekawe ćwiczenie. Napiszę w kilku zdaniach prognozę pogody, którą właśnie usłyszałam w telewizji, a Ty po jej przeczytaniu spróbujesz zrobić coś podobnego. Posłuchaj:

"Domani farà brutto tempo. La mattina ci saranno le nebbie, nel pomeriggio sarà nuvoloso e pioverà. Farà molto freddo e tirerà vento forte" - "Jutro będzie brzydka pogoda. Rano będą mgły, po południu będzie pochmurno i będzie padało. Będzie bardzo zimno i będzie wiał silny wiatr".
Domani farà brutto tempo. La mattina ci saranno le nebbie, nel pomeriggio sarà nuvoloso o pioverà. Farà molto freddo e tirerà vento forte.
Jutro będzie brzydka pogoda. Rano będą mgły, po południu będzie pochmurno i będzie padało. Będzie bardzo zimno i będzie wiał silny wiatr.

Jedynym słówkiem w tym opisie, którego możesz nie znać, jest" "o" - "albo/lub/czy".
o
albo/lub/czy

Teraz Twoja kolej. Włącz radio, telewizję lub stronę internetową z pogodą na jutro i spróbuj odpowiedzieć mi na pytanie: Che tempo farà domani?


Tym sposobem dotarliśmy do końca lekcji. Teraz już bez problemu opowiesz o tym, co dzieje się w pogodzie. Na pewno przyda Ci się ta wiedza. Jak zawsze przypominam o zrobieniu ćwiczeń do tej lekcji. Buona fortuna e a presto!
buona fortuna!
powodzenia!
fortuna (f.)
szczęście/powodzenie

Ania

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1. Esercizio 1.

Wpisz czasowniki, które określają czynności wykonywane przez podane zjawiska atmosferyczne.
a)
vento
b)
pioggia
c)
neve

Ćwiczenie 2. Esercizio 2.

Przetłumacz zdania.
a)
Jest pochmurno.
b)
Świeci słońce.
c)
Jest mgła.
d)
Jest zimno.
e)
Jest wiatr.
f)
Jest gorąco.

Ćwiczenie 3. Esercizio 3.

Uzupełnij puste miejsca właściwą formą Futuro semplice czasownika podanego w nawiasach.
a)
Domani
(fare) bel tempo e non
(piovere).
b)
L'anno prossimo io e Maria
(andare) in vacanza al mare.
c)
Oggi
(esserci) un brutto temporale.
d)
Dove (voi)
(andare) il mese prossimo?
e)
Domani
(pagare) io.
f)
Oggi Francesca
(rimanere) a casa.

Ćwiczenie 4. Esercizio 4.

Ułóż chronologicznie wydarzenia, zaczynając od najwcześniejszego.
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • domani
  • dopodomani
  • fra tre settimane
  • l'anno prossimo
  • il mese prossimo
  • fra otto mesi
  • la settimana prossima
  • oggi
Twój bieżący wynik:
0%

Ściąga

Futuro semplice - Czas przyszły prosty

Futuro Semplice I coniugazione -are II coniugazione -ere III coniugazione -ire
io parlerò prenderò finirò
tu parlerai prenderai finirai
lui/lei/Lei parlerà prenderà finirà
noi parleremo prenderemo finiremo
voi parlerete prenderete finirete
loro parleranno prenderanno finiranno

Verbi irregolari del Futuro semplice - Czasowniki nieregularne czasu przyszłego prostego


"essere" - "być"

io sarò noi saremo
tu sarai voi sarete
lui/lei/Lei sarà loro saranno

"avere" - "mieć"

io avrò noi avremo
tu avrai voi avrete
lui/lei/Lei avrà loro avranno

"dare" - "dać"

io darò noi daremo
tu darai voi darete
lui/lei/Lei darà loro daranno

"fare" - "robić"

io farò noi faremo
tu farai voi farete
lui/lei/Lei farà loro faranno

"stare" - "miewać się/czuć się"

io starò noi staremo
tu starai voi starete
lui/lei/Lei starà loro staranno

"andare" - "iść/jechać"

io andrò noi andremo
tu andrai voi andrete
lui/lei/Lei andrà loro andranno

"venire" - "przychodzić/przybywać/pochodzić"

io verrò noi verremo
tu verrai voi verrete
lui/lei/Lei verrà loro verranno

"volere" - "chcieć"

io vorrò noi vorremo
tu vorrai voi vorrete
lui/lei/Lei vorrà loro vorranno

"dovere" - "musieć"

io dovrò noi dovremo
tu dovrai voi dovrete
lui/lei/Lei dovrà loro dovranno

"potere" - "móc"

io potrò noi potremo
tu potrai voi potrete
lui/lei/Lei potrà loro potranno

"sapere" - "wiedzieć"

io saprò noi sapremo
tu saprai voi saprete
lui/lei/Lei saprà loro sapranno

"rimanere" - "pozostać/zostać"

io rimarrò noi rimarremo
tu rimarrai voi rimarrete
lui/lei/Lei rimarrà loro rimarranno

"pagare" - "płacić"

io pagherò noi pagheremo
tu pagherai voi pagherete
lui/lei/Lei pagherà loro pagheranno

"cercare" - "szukać"

io cercherò noi cercheremo
tu cercherai voi cercherete
lui/lei/Lei cercherà loro cercheranno.

"cominciare" - "zaczynać"

io comincerò noi cominceremo
tu comincerai voi comincerete
lui/lei/Lei comincerà loro cominceranno

Che tempo fa? - Jaka jest pogoda?

Com'è il tempo? Jaka jest pogoda?
Il tempo è bello. Pogoda jest ładna.
Fa bel tempo. Jest ładna pogoda.
Fa brutto tempo. Jest brzydka pogoda.
Il tempo è brutto. Pogoda jest brzydka.
Fa freddo. Jest zimno.
Fa caldo. Jest ciepło/gorąco
È sereno. Jest pogodnie.
È nuvoloso. Jest pochmurno.
È variabile. Jest zmienna pogoda.
C'è il sole. Jest (świeci) słońce.
C'è la nebbia. Jest mgła.
C'è vento. Jest (wieje) wiatr.
Nevica. Pada śnieg.
Piove. Pada deszcz.
Tira vento. Wieje wiatr.

Espressioni di tempo - Wyrażenia czasowe

domani jutro
dopodomani pojutrze
la settimana prossima (f.) przyszły tydzień/w przyszłym tygodniu
il mese prossimo (m.) przyszły miesiąc
l'anno prossimo (m.) przyszły rok
fra due settimane za dwa tygodnie
tra cinque ore za pięć godzin

Altro - Inne

tempo (m.) czas
freddo zimno/zimny
caldo gorąco/gorący
sereno pogodny/beztroski
nuvoloso pochmurny/zachmurzony
variabile zmienny/odmienny
nebbia (f.) mgła
vento (m.) wiatr
nevicare padać (o śniegu)
piovere padać (o deszczu)
tirare ciągnąć/rzucać/wiać/strzelać
pioggia (f.) deszcz
temporale (m.) burza
nuvola (f.) chmura
forte silny/mocny
debole słaby
Futuro semplice Czas przyszły prosty
futuro (m.) przyszłość
semplice prosty/łatwy/zwykły
o albo/lub/czy
buona fortuna! powodzenia!
fortuna (f.) szczęście/powodzenie