Lekcja próbna

Katakana

カタカナ

さんか、わだい:カタカナ。
Sanka, Wadai: Katakana.
Lekcja 3, Temat: Katakana.

Witam Cię serdecznie po raz kolejny!

I jak się podoba nauka japońskiego? W poprzedniej lekcji nauczyłeś się, jak pisać po japońsku. Dzisiaj pokażę Ci, jak posługiwać się drugim alfabetem japońskim - katakaną - i jak za jego pomocą zapisać Twoje imię. Przejdziemy do tego już za chwilę, a teraz poproszę Cię, abyś przeczytał na głos to, co napisałam poniżej, i przetłumaczył to na język polski:

1. こんばんは!

2. さようなら!

3. またあした!

Zobacz odpowiedzi

Poradziłeś sobie bez problemów? Pamiętaj, że możesz cały czas korzystać z tabeli ze znakami.

Katakaną posługujemy się do zapisywania różnego rodzaju wyrazów zapożyczonych do japońskiego z innych języków (tak jak w polskim słowo "komputer"), niejapońskich nazw własnych oraz imion i nazwisk obcokrajowców. Właśnie katakaną zapisalibyśmy Twoje imię, nazwisko czy nazwę miejscowości, w której mieszkasz.

Ponieważ w języku polskim jest więcej dźwięków niż w języku japońskim, może się zdarzyć, że Twoje imię lub nazwisko będzie brzmiało nieco dziwnie po japońsku, jako że do jego zapisu posłużymy się prawdopodobnie mniejszą niż oryginalnie ilością dźwięków. Polskie imiona i nazwiska zostaną "uproszczone" do ich wymowy japońskiej, czyli można powiedzieć, że zostaną "zjapońszczone". Ale zacznijmy od poznania samego alfabetu.

Spójrz teraz na katakanę na tabeli z alfabetami japońskimi. Jak widać, układ jest taki sam jak przy hiraganie. Przeważnie stosują się też do katakany takie same zasady.

Udźwięczniamy spółgłoskę poprzez dodanie dwóch kreseczek obok lub kółeczka w przypadku samogłoski "p", np:

キ "ki" - ギ "gi"
サ "sa" - ザ "za"
ト "to" - ド "do"
ハ "ha' - バ "ba"
フ "fu" - プ "pu"
キ、ギ、サ、ザ、ト、ド、ハ、バ、フ、プ
ki, gi, sa, za, to, do, ha, ba, fu, pu
przykłady sylab zwykłych i udźwięcznionych

Również podobnie jak w hiraganie, podwajamy następną spółgłoskę poprzez użycie pomniejszonego znaku "tsu" ッ, np:
マッチ "macchi" - zapałki
ヨット "yotto" - jacht
マッチ
macchi
zapałki
ヨット
yotto
jacht

Tak samo tworzymy także sylaby złożone. Składamy sylaby zakończone na dźwięk "-i" (np. キ "ki", シ "shi", チ "chi") z pomniejszonymi znakami ャ "ya", ュ "yu", ョ "yo" w celu zapisania np. takich sylab: キャ "kya", キュ "kyu", キョ "kyo", na przykład w takich wyrazach:

ワルシャワ "Warushawa" - "Warszawa"
ジョン "Jon" - "John" (imię)
ワルシャワ
Warushawa
Warszawa
ジョン
Jon
John

Nieco inna zasada niż przy hiraganie dotyczy jednak przedłużania samogłosek. W katakanie jest to prostsze: aby przedłużyć samogłoskę, posługujemy się kreską wyglądającą jak myślnik: "ー", np. "choo": チョー. W alfabecie łacińskim będzie to po prostu zapisywane "aa", "ii", "uu", "ee", "oo". Spójrz na poniższe przykłady:

チーズ "chiizu" - "ser"
ジュース "juusu" - "sok"
コーヒー "koohii" - "kawa"
コーラ "koora" - "Cola"
チーズ
chiizu
ser
ジュース
juusu
sok
コーヒー
koohii
kawa
コーラ
koora
Cola

Wcześniej wspomniałam, że w języku japońskim jest mniej dźwięków niż w języku polskim, a także w wielu innych językach. Dlatego też, chcąc zapożyczyć z innych języków wyrazy, których wymowa tak naprawdę byłaby niemożliwa po japońsku, stworzono dodatkowe, nieistniejące wcześniej w tym języku złożenia sylab:

ヴ "v" "u" z udźwięcznieniem, czyli dwoma kreseczkami

ヴァ "va" udźwięcznione "u" z pomniejszonym "a", np:
ヴァイオリン "vaiorin" - "skrzypce"
ヴァイオリン
vaiorin
skrzypce
ヴィ "vi" udźwięcznione "u" z pomniejszonym "i", np:
ヴィーナス "viinasu" - "Wenus"
ヴィーナス
viinasu
Wenus
ヴゥ "vu" udźwięcznione "u" z pomniejszonym "u"

ヴェ "ve" udźwięcznione "u" z pomniejszonym "e"

ヴォ "vo" udźwięcznione "u" z pomniejszonym "o"

ウィ "wi" "u" z pomniejszonym "i", np:
ハロウィーン "harowiin" - "Halloween"
ハロウィーン
harowiin
Halloween
ウェ "we" "u" z pomniejszonym "e", np:
ハイウェー "haiwee" - "autostrada"
ハイウェー
haiwee
autostrada
ウォ "wo" "u" z pomniejszonym "o", np:
ミネラルウォーター "mineraruwootaa" - "woda mineralna"
ミネラルウォーター
mineraruwootaa
woda mineralna
シェ "she" "shi" z pomniejszonym "e", np:
シェリー "sherii" - "sherry"
シェリー
sherii
sherry
ジェ "je" "ji" z pomniejszonym "e", np:
ジェームス "Jeemusu" - "James" (imię)
ジェームス
Jeemusu
James
チェ "che" "chi" z pomniejszonym "e", np:
チェリー "cherii" - "wiśnie"
チェリー
cherii
wiśnie
ファ "fa" "fu" z pomniejszonym "a", np:
ファストフード "fasutofuudo" - "fast food"
ファストフード
fasutofuudo
fast food
フィ "fi" "fu" z pomniejszonym "i", np:
フィリピン "Firipin" - "Filipiny"
フィリピン
Firipin
Filipiny
フェ "fe" "fu" z pomniejszonym "e", np:
カフェ "kafe" - "kawiarnia"
カフェ
kafe
kawiarnia
フォ "fo" "fu" z pomniejszonym "o", np:
フォーク "fooku" - "widelec"
フォーク
fooku
widelec
ティ "ti" "te" z pomniejszonym "i", np:
パーティー "paatii" - "impreza"
パーティー
paatii
impreza
ディ "di" "de" z pomniejszonym "i", np:
ディージェー "diijee" - "DJ"
ディージェー
diijee
DJ
デュ "dyu" "de" z pomniejszonym "yu", np:
デュエット "dyuetto" - "duet"
デュエット
dyuetto
duet
ツァ "tsa" "tsu" z pomniejszonym "a"
ツェ "tse" "tsu" z pomniejszonym "e"
ツォ "tso" "tsu" z pomniejszonym "o"

Nie musisz uczyć się powyższych słówek na pamięć, są one umieszczone tutaj wyłącznie dla pokazania prawidłowej wymowy. Jeśli zależy Ci na wszystkich tych złożeniach sylab spisanych w jednym miejscu, zajrzyj do Ściągi, gdzie wszystko jest wypisane.

Spróbujmy teraz wykorzystać katakanę w praktyce. Co powiesz na przykład, żeby zapisać po japońsku swoje imię? Jednak, jak już na pewno zauważyłeś, jedyną spółgłoską występującą samodzielnie jest "n", żadna inna spółgłoska nie występuje bez towarzyszącej jej samogłoski. Te różnice w dźwiękach sprawiają, że chcąc zapisać obce wyrazy (na przykład imiona czy nazwiska) po japońsku, musimy je odpowiednio dopasować do wymowy i pisma japońskiego. Nie będzie tu żadnych problemów przy imionach np. Monika, Teresa czy Kuba, ponieważ można bez problemów zapisać każdą z występujących tam sylab. Jednak pewne niejasności mogą się pojawić przy imionach typu: Marcin, Piotrek, Paulina itd. W takich wypadkach warto kierować się kilkoma wskazówkami:
- "r" i "l" to w japońskim ten sam dźwięk,
- warto pamiętać o zasadzie "niemego u", czyli o tym, że niekiedy nie wymawiamy "u",
- przy "t" w złożeniach spółgłosek używamy znaku ト "to", np:

ピョトレク Pyotoreku - Piotrek
マルチン Maruchin - Marcin
ピョトレク
Pyotoreku
Piotrek
マルチン
Maruchin
Marcin
Spróbuj teraz zapisać swoje imię po japońsku, jak też imiona członków rodziny i znajomych. Pamiętaj, że kluczem do zapamiętania hiragany i katakany jest regularne powtarzanie, ćwiczenie i używanie w praktyce. Im częściej będziesz te dwa alfabety czytał i zapisywał, tym łatwiej się ich nauczysz!

Pokażę Ci teraz jeszcze trochę przykładowych imion polskich i jak powinno się je zapisywać:

クバ "Kuba"
アニア "Ania"
マリシャ "Marisha" - "Marysia"
テレサ "Teresa"
アガ "Aga"
パウリナ "Paurina" - "Paulina"
モニカ "Monika"
マテウシュ "Mateushu" - "Mateusz"
ユリア "Yuria" - "Julia"
ナタリア "Nataria" - "Natalia"
カロル "Karoru" - "Karol"
パヴェウ "Paveu" - "Paweł"
ミハウ "Mihau" - "Michał"
オラ "Ora" - "Ola"
ゾ-シア "Zoosha" - "Zosia"
カミル "Kamiru" - "Kamil"
ラファウ "Rafau" - "Rafał"
カーシャ "Kaasha" - "Kasia"
マルタ "Maruta" - "Marta"
エリザ "Eriza" - "Eliza"

Umiesz już napisać swoje imię po japońsku? Jeśli jeszcze nie jesteś tego pewny, to zastanów się, jak można by je przystosować do japońskiej wymowy, uprościć i "zjapońszczyć". Pokieruj się także tym, jak zapisałam inne imiona.


To byłby koniec na dzisiaj. Liczę jednak, że sięgniesz do następnych lekcji z przyjemnością i entuzjazmem! Z każdą z nich dowiesz się czegoś nowego i nauczysz się coraz więcej! Polecam Ci również zrobienie wszystkich ćwiczeń do lekcji.

さようなら! Sayounara!
Marysia

Dodatek: Zasady wymowy dla liter i sylab występujących w tej lekcji
vczytamy jak [w]

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1. れんしゅう 1.

Odczytaj wyraz i wybierz odpowiednie tłumaczenie.
a)
クラクフ
b)
ワルシャワ
c)
グダニスク
d)
カトヴィツェ
e)
ザコパネ

Ćwiczenie 2. れんしゅう 2.

Wybierz zapis japoński.
a)
Paula
b)
Marcin
c)
Kuba
d)
Aga
e)
Karolina

Ćwiczenie 3. れんしゅう 3.

Zapisz słówka po japońsku.
a)
kukkii (ciastko)
b)
sooseeji (kiełbasa)
c)
nekutai (krawat)
d)
messeeji (wiadomość)
e)
wain (wino)
f)
supagetti (spaghetti)
g)
sukii (narty)
h)
doraiyaa (suszarka do włosów)
i)
toosutaa (toster)

Ćwiczenie 4. れんしゅう 4.

Napisz imiona w katakanie.
a)
Monika
b)
Maciek
c)
Karol
d)
Ania
e)
Dorota

Ćwiczenie 5. れんしゅう 5.

Odczytaj imiona i zapisz je w transkrypcji japońskiej (nie w pisowni polskiej).
a)
パウリナ
b)
ミハウ
c)
エヴァ
d)
オラ
e)
マグダ
f)
マテウシュ
g)
グジェシェク

Ćwiczenie 6. れんしゅう 6.

Napisz zwroty po japońsku.
a)
Dobry wieczór. Miło mi poznać. Jestem (Twoje imię).
b)
Dzień dobry. (rano) Jak się nazywasz?
c)
To cześć! Do jutra!
d)
Do widzenia.
e)
Dobranoc.
Twój bieżący wynik:
0%

Interesuje Cię więcej ćwiczeń z tego tematu? Skorzystaj z modułu Słownictwo:

Ściąga

Podstawowe informacje o katakanie

Użycie:
Służy głównie do zapisu wyrazów zapożyczonych z innych języków, niejapońskich nazw własnych oraz nazwisk i imion obcokrajowców.
Przedłużanie samogłosek:
aa, ii, uu, ee, oo (czytane [aa], [ii], [uu], [ee], [oo]), zapisywane "ー", np. チーズ "chiizu"
Udźwięcznianie spółgłoski:
"k", "s", "t", "f" i "h" dzięki dodaniu do znaku dwóch kreseczek zmieniają się w spółgłoski dźwięczne "g", "z", "d" i "b"
"f" oraz "h" dzięki dodaniu kółeczka zmieniają się w "p".
Podwojenie następnej spółgłoski:
Dla podwojenia następnej spółgłoski używamy pomniejszonego znaku "tsu" ッ, np. ヨット "yotto".
Sylaby złożone:
Możliwe jest złożenie sylab zakończonych dźwiękiem "-i" oraz pomniejszonych znaków "ya" ャ, "yu" ュ, "yo" ョ, np. dla utworzenia takich sylab:
"kya" キャ, "kyu" キュ, "kyo" キョ.

Dodatkowe dźwięki zapisywane katakaną

ヴ "v" "u" z udźwięcznieniem, czyli dwoma kreseczkami
ヴァ "va" udźwięcznione "u" z pomniejszonym "a"
ヴィ "vi" udźwięcznione "u" z pomniejszonym "i"
ヴゥ "vu" udźwięcznione "u" z pomniejszonym "u"
ヴェ "ve" udźwięcznione "u" z pomniejszonym "e"
ヴォ "vo" udźwięcznione "u" z pomniejszonym "o"
ウィ "wi" "u" z pomniejszonym "i"
ウェ "we" "u" z pomniejszonym "e"
ウォ "wo" "u" z pomniejszonym "o"
シェ "she" "shi" z pomniejszonym "e"
ジェ "je" "ji" z pomniejszonym "e"
チェ "che" "chi" z pomniejszonym "e"
ファ "fa" "fu" z pomniejszonym "a"
フィ "fi" "fu" z pomniejszonym "i"
フェ "fe" "fu" z pomniejszonym "e"
フォ "fo" "fu" z pomniejszonym "o"
ティ "ti" "te" z pomniejszonym "i"
ディ "di" "de" z pomniejszonym "i"
デュ "dyu" "de" z pomniejszonym "yu"
ツァ "tsa" "tsu" z pomniejszonym "a"
ツェ "tse" "tsu" z pomniejszonym "e"
ツォ "tso" "tsu" z pomniejszonym "o"

Dodatkowe słówka

マッチ
macchi
zapałki
ヨット
yotto
jacht
ワルシャワ
Warushawa
Warszawa
チーズ
chiizu
ser
ジュース
juusu
sok
コーヒー
koohii
kawa
コーラ
koora
Cola
ヴァイオリン
vaiorin
skrzypce
ヴィーナス
viinasu
Wenus
ハロウィーン
harowiin
Halloween
ハイウェー
haiwee
autostrada
ミネラルウォーター
mineraruwootaa
woda mineralna
シェリー
sherii
sherry
チェリー
cherii
wiśnie
ファストフード
fasutofuudo
fast food
フィリピン
Firipin
Filipiny
カフェ
kafe
kawiarnia
フォーク
fooku
widelec
パーティー
paatii
impreza
ディージェー
diijee
DJ
デュエット
dyuetto
duet